Akşam Tesbihatı Nasıl Yapılır? Akşam Namazı Sonrası Zikirler ve Dualar
Akşam tesbihatı, akşam namazından sonra Allah’ı zikretmek, hamd etmek, Peygamber Efendimiz’e (s.a.v.) salavat getirmek ve dua ile günü tamamlamak isteyen Müslümanların en çok araştırdığı ibadetlerden biridir. Özellikle akşam namazı sonrası hangi zikirlerin okunacağı, Ayetel Kürsi’nin ne zaman okunacağı, tesbihat yapmadan kalkmanın namaza etkisi ve uzun akşam namazı tesbihatının nasıl takip edileceği sıkça merak edilir.
Bu yazıda önce akşam namazı sonrası tesbihatın hükmünü ve faziletli zikirleri sade bir şekilde ele alacağız. Yazının en sonunda ise namazdan sonra ekrandan takip ederek okuyabileceğiniz uzun akşam namazı tesbihatı yer alacaktır.
İçindekiler
Akşam Namazından Sonra Okunacak Faziletli Zikirler
Akşam namazından sonra okunacak zikirlerin temelinde Allah’ı anmak, O’na hamd etmek, günün sonunda nefsi muhasebeye çekmek ve dua ile Rabbimize yönelmek vardır. Namaz sonrası tesbihat denildiğinde en yaygın uygulamalardan biri, 33 defa Sübhanallah, 33 defa Elhamdülillah ve 33 defa Allahu ekber zikirleridir.
Bu zikirler yalnızca sayısal bir tekrar olarak görülmemelidir. Sübhanallah, Allah’ı her türlü eksiklikten uzak tutmayı; Elhamdülillah, bütün hamdin ve şükrün Allah’a ait olduğunu; Allahu ekber ise Allah’ın her şeyden yüce olduğunu ifade eder.
Kısa Akşam Tesbihatı Sıralaması
- Üç defa Estağfirullah denir.
- Allahümme ente’s-selâm ve minke’s-selâm... duası okunur.
- Ayetel Kürsi okunur.
- 33 defa Sübhanallah denir.
- 33 defa Elhamdülillah denir.
- 33 defa Allahu ekber denir.
- Salavat ve dua ile tesbihat tamamlanır.
Akşam Namazının Farzı ve Sünneti Arasında Ne Okunur?
Akşam namazında farzdan sonra iki rekat sünnet kılınır. Bu nedenle farz namaz tamamlandıktan sonra uzun tesbihata geçmek yerine, kısa bir istiğfar ve dua okunup sünnete kalkmak daha uygun bir akış olarak tercih edilebilir.
Farzdan sonra kısa olarak “Estağfirullah” denilebilir ve ardından “Allahümme ente’s-selâm ve minke’s-selâm...” duası okunabilir. Uzun akşam namazı tesbihatı ise genellikle sünnet namazı tamamlandıktan sonra yapılır.
Haşr Suresinin Son Üç Ayeti Ne Zaman Okunur?
Haşr Suresi’nin son ayetleri, Allah’ın yüce isimlerini ve sıfatlarını hatırlattığı için sabah ve akşam zikirlerinde sıkça yer verilen ayetlerdendir. Akşam namazı sonrası uzun tesbihatta Haşr Suresi’nin 20-24. ayetleri okunarak tesbihat tamamlanabilir.
Bu okuma, namazın farz bir parçası gibi görülmemelidir. Ancak Kur’an ayetleriyle Allah’ı anmak ve günü Kur’an tilavetiyle tamamlamak açısından güzel bir zikir ve dua vesilesidir.
Peygamberimizin Akşam Zikirleri Nelerdir?
Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) namazlardan sonra istiğfar ettiği, Allah’ı zikrettiği ve ümmetine namaz sonrası tesbihatı tavsiye ettiği bilinmektedir. Namazlardan sonra yapılan zikirler, kulun ibadetten hemen sonra Allah ile bağını diri tutmasına vesile olur.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur: Namaz sonrası tesbihatın temelinde sahih rivayetlerle gelen zikirler bulunur. Bunun yanında bazı uzun tesbihat metinleri, farklı camilerde, cemaatlerde veya şahsi evrad uygulamalarında yaygınlaşmış olabilir. Bu tür uzun metinler, namazın zorunlu parçası değil; zikir ve dua maksadıyla okunan tertipler olarak değerlendirilmelidir.
Akşam Namazı Tesbihatında Çekilen Zikirler: Sübhanallah, Elhamdülillah, Allahu Ekber
Akşam namazı tesbihatında en temel zikirler 33’er defa çekilen Sübhanallah, Elhamdülillah ve Allahu ekber zikirleridir. Kişi bu zikirleri tesbihle, parmaklarıyla veya içinden sayarak okuyabilir.
Ayetel Kürsi Okumanın Önemi
Ayetel Kürsi, Bakara Suresi’nin 255. ayetidir. Allah’ın ilmini, kudretini, hükümranlığını ve her şeyi kuşatan yüceliğini anlatır. Namazlardan sonra Ayetel Kürsi okumak Müslümanlar arasında yaygın ve faziletli bir uygulama olarak bilinmektedir.
Akşam namazından sonra Ayetel Kürsi okumak isteyen kişi, tesbihatın başında veya tesbihat içinde okuyabilir. Önemli olan, ayeti yalnızca alışkanlık olarak değil; anlamını düşünerek ve Allah’a sığınma bilinciyle okumaktır.
Akşam Tesbihatı Yapmadan Kalkmak Namazı Bozar mı?
Hayır, akşam tesbihatı yapmadan kalkmak namazı bozmaz. Çünkü tesbihat, namazın farz veya vacip şartlarından biri değildir. Namaz selam verilerek tamamlandıktan sonra kişi tesbihat yapmadan kalkarsa namazı geçerlidir.
Ancak bu durum tesbihatın önemsiz olduğu anlamına gelmez. Namazdan sonra yapılan zikir, dua ve tesbihat; kalbi sakinleştiren, ibadetin etkisini devam ettiren ve kulun Allah ile bağını güçlendiren güzel bir manevi fırsattır.
Kısa Özet
Akşam tesbihatı, akşam namazından sonra yapılan zikir, dua ve tesbihlerden oluşur. Kısa tesbihatta Ayetel Kürsi okunabilir; ardından 33 defa Sübhanallah, 33 defa Elhamdülillah ve 33 defa Allahu ekber denilebilir. Uzun akşam namazı tesbihatında ise istiğfar, salavatlar, istiâze duası, 33’lü tesbihler, kelime-i tevhid, İsm-i Azam duası ve Haşr Suresi’nin 20-24. ayetleri yer alabilir. Tesbihat yapmadan kalkmak namazı bozmaz; ancak namazdan sonra Allah’ı zikretmek büyük bir manevi fırsattır.
Kaynaklar
Akşam Namazı Uzun Tesbihatı
Aşağıdaki bölüm, akşam namazı sonrası uzun tesbihatı ekrandan takip etmek isteyenler için hazırlanmıştır. Metin, yaygın uzun akşam namazı tesbihatı tertibine göre düzenlenmiştir.
Akşam Namazının Farzından Sonra
Akşam namazının farzı kılınıp selâm verildikten sonra, “Allâhümme ente’s-selâmü ve minke’s-selâm, tebârekte yâ ze’l-celâli ve’l-ikrâm” denilir ve aşağıdaki Salât-ı Münciye Duası, yani Salâte’n-Tüncînâ okunur:
Allahümme salli alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammed. Salâten tüncînâ bihâ min-cemî’i’l-ehvâli ve’l-âfât. Ve takdî lenâ bihâ cemî’a’l-hâcât. Ve tütahhirunâ bihâ min-cemî’i’s-seyyiât. Ve terfe’unâ bihâ indeke a’le’d-derecât. Ve tübelliğunâ bihâ aksa’l-gâyât. Min-cemî’i’l-hayrâti fi’l-hayâti ve ba’de’l-memât. Âmin yâ Mucîbe’d-daavât. Ve’l-hamdü lillâhi Rabbi’l-âlemîn. Âmin.
Ardından eller yüze sürülüp indirilir. Daha sonra akşam namazının son sünneti kılınır.
Akşam Namazının Sünnetinden Sonra
Selam verdikten sonra:
“Âmennâ bi-ennehü” 1 defa söylenir.
Lâ ilâhe illâllahü, vahdehû, lâ şerîke leh, lehü’l-mülkü ve lehü’l-hamdü, yuhyî ve yümît, bi-yedihi’l-hayr ve hüve alâ külli şey’in kadîr.
Bu zikir 9 defa söylenir. Onuncuda ise şöyle denilir:
Lâ ilâhe illâllahü, vahdehû, lâ şerîke leh, lehü’l-mülkü ve lehü’l-hamdü, yuhyî ve yümît ve hüve hayyün lâ yemût, bi-yedihi’l-hayr ve hüve alâ külli şey’in kadîr ve ileyhi’l-masîr.
İstiâze Duası
İstiâze duasıyla tesbihata devam edilir:
- Allahümme ecirnâ mine’n-nâr. 3, 5 veya 7 defa tekrar edilir.
- Allahümme ecirnâ min-külli nâr.
- Allahümme ecirnâ min-fitneti’d-dîniyyeti ve’d-dünyeviyyeh.
- Allahümme ecirnâ min-fitneti âhiri’z-zemân.
- Allahümme ecirnâ min-fitneti Mesîhi’d-Deccâli ve’s-Süfyân.
- Allahümme ecirnâ mine’d-dalâlâti ve’l-bid’iyyâti ve’l-beliyyât.
- Allahümme ecirnâ min-şerri’n-nefsi’l-emmâreh.
- Allahümme ecirnâ min-şürûri’n-nüfûsi’l-emmârâti’l-fir’avniyyeh.
- Allahümme ecirnâ min-şerri’n-nisâ.
- Allahümme ecirnâ min-belâi’n-nisâ.
- Allahümme ecirnâ min-fitneti’n-nisâ.
- Allahümme ecirnâ min-azâbi’l-kabr.
- Allahümme ecirnâ min-azâbi yevmi’l-kıyâmeh.
- Allahümme ecirnâ min-azâbi Cehennem.
- Allahümme ecirnâ min-azâbi kahrik.
- Allahümme ecirnâ min-nâri kahrik.
- Allahümme ecirnâ min-azâbi’l-kabri ve’n-nîrân.
- Allahümme ecirnâ mine’r-riyâi ve’s-süm’ati ve’l-ucubi ve’l-fahr.
- Allahümme ecirnâ min-tecâvüzi’l-mülhidîn.
- Allahümme ecirnâ min-şerri’l-münâfikîn.
- Allahümme ecirnâ min-fitneti’l-fâsıkîn.
Allahümme ecirnâ ve ecir vâlideynâ ve talebete Resâili’n-Nûri’s-sâdikîne fî-hidmeti’l-Kur’âni ve’l-îmân. Ve ahbâbene’l-mü’minîne’l-muhlisine ve akrabâenâ ve ecdâdenâ mine’n-nâr. Bi-afvike yâ Mücîr, bi-fadlike yâ Gaffâr. Allâhümme’d-hılne’l-Cennete mea’l-ebrâr. Allâhümme’d-hılne’l-Cennete mea’l-ebrâr. Allâhümme’d-hılnâ ve edhıl Üstâzenâ Saîde’n-Nursî ve vâlideynâ ve talebete Resâili’n-Nûri’s-sâdikîne ve ihvânenâ ve ehavâtinâ ve akrabâenâ ve ecdâdenâ ve ahbâbene’l-mü’minîne’l-muhlisine fî-hidmeti’l-îmâni ve’l-Kur’ân. El-Cennete mea’l-ebrâr bi-şefâati nebiyyike’l-muhtâr ve âlihi’l-ethâr ve ashâbihi’l-ahyâr ve sellim mâ dâme’l-leylü ve’n-nehâr. Âmîn, ve’l-hamdü lillâhi Rabbi’l-âlemîn.
Tesbihat Duası ve Ayetel Kürsi
Sonra namaz tesbihatına şu dua ile devam edilir:
Sübhanallahi ve’l-hamdü lillâhi ve lâ ilâhe illâllahü vallahü ekber ve lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâhi’l-aliyyi’l-azîm.
Ve Âyete’l-Kürsî okunur:
Bismillâhirrahmânirrahîm. Allahü lâ ilâhe illâ hüve’l-hayyü’l-kayyûm. Lâ te’huzühû sinetün ve lâ nevm. Lehû mâ fi’s-semâvâti vemâ fi’l-ardı. Menzellezî yeşfeu indehû illâ bi-iznih. Ya’lemü mâ beyne eydîhim ve mâ halfehüm ve lâ yuhîtûne bi-şey’in min ilmihî illâ bimâ şâe. Vesia kürsiyyühü’s-semâvâti ve’l-ardı. Velâ yeûdühû hıfzuhümâ ve hüve’l-aliyyü’l-azîm.
33’lü Tesbihler
Şu tesbih sözleri tekrarlanır:
- Ve hüve’l-aliyyü’l-azîmu zü’l-celâli sübhanellâh 1 defa.
- Sübhanallâh 33 defa.
- Sübhane’l-bâkî dâimeni’l-hamdülillâh 1 defa.
- Elhamdülillâh 33 defa.
- Rabbi’l-âlemîne teâlâ şânühü Allâhü Ekber 1 defa.
- Allâhü Ekber 33 defa.
Ardından şöyle denilir:
Lâ ilâhe illallâhü, vahdehû, lâ şerîke leh, lehü’l-mülkü ve lehü’l-hamdü, yuhyî ve yümît ve hüve hayyün lâ yemût, bi-yedihi’l-hayru ve hüve alâ külli şey’in kadîrun ve ileyhi’l-masîr.
Sonra namaz duası yapılır.
Kelime-i Tevhid ve Salavatlar
Duadan sonra tesbihata şöyle devam edilir:
Fa’lem ennehu 1 defa.
Lâ ilâhe illâllah 33 defa denilir.
Ardından:
Muhammedü’r-resûlüllâhi sallâllahü teâlâ aleyhi vesellem.
Bismillâhirrahmânirrahîm. İnnallâhe ve melâiketehû yüsallûne ale’n-nebiy. Yâ eyyühellezîne âmenû sallû aleyhi ve sellimû teslîmâ. Lebbeyk.
Allahümme salli alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammed. Biadedi külli dâin ve devâin ve bârik ve sellim aleyhi ve aleyhim kesîrâ.
Allahümme salli alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammed. Biadedi külli dâin ve devâin ve bârik ve sellim aleyhi ve aleyhim kesîrâ.
Allahümme salli alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammed. Biadedi külli dâin ve devâin ve bârik ve sellim aleyhi ve aleyhim kesîran kesîrâ. Salli ve sellim yâ Rabbi alâ habîbike Muhammedin ve alâ cemîi’l-enbiyâi ve’l-mürselîn ve alâ âli küllin ve sahbi küllin ecmaîn. Âmin ve’l-hamdü lillâhi Rabbi’l-âlemîn.
- Elfü elfi salâtin ve elfü elfi selâmin aleyke yâ Resûlallah.
- Elfü elfi salâtin ve elfü elfi selâmin aleyke yâ Habîballah.
- Elfü elfi salâtin ve elfü elfi selâmin aleyke yâ emîne vahyillâh.
Allahümme salli ve sellim ve bârik alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âlihî ve ashâbihî biadedi evrakı’l-eşcâr ve emvâci’l-bihâr ve katarâti’l-emtâr vağfir lenâ verhamnâ veltuf binâ ve bi-Üstâzinâ Saîdi’n-Nursî ve vâlideynâ ve bi-talebeti Resâili’n-Nuri’s-sadıkîne yâ ilâhenâ bi-külli salâtin minhâ eşhedü en lâ ilâhe illâllah ve eşhedü enne Muhammeden Resûlüllâhi sallallâhü aleyhi ve sellem.
Duâ-i Tercümân-ı İsm-i A’zâm
Aşağıdaki Duâ-i Tercümân-ı İsm-i A’zâm ile tesbihata devam edilir:
- Yâ Cemîlu yâ Allah
- Yâ Karîbu yâ Allah
- Yâ Mucîbu yâ Allah
- Yâ Habîbu yâ Allah
- Yâ Raûfu yâ Allah
- Yâ Atûfu yâ Allah
- Yâ Ma’rûfu yâ Allah
- Yâ Lâtîfu yâ Allah
- Yâ Azîmu yâ Allah
- Yâ Hannânu yâ Allah
- Yâ Mennânu yâ Allah
- Yâ Deyyânu yâ Allah
- Yâ Sübhânu yâ Allah
- Yâ Emânu yâ Allah
- Yâ Bürhânu yâ Allah
- Yâ Sultânu yâ Allah
- Yâ Müsteânu yâ Allah
- Yâ Muhsinu yâ Allah
- Yâ Müteâlu yâ Allah
- Yâ Rahmânu yâ Allah
- Yâ Rahîmu yâ Allah
- Yâ Kerîmu yâ Allah
- Yâ Mecîdu yâ Allah
- Yâ Ferdu yâ Allah
- Yâ Vitru yâ Allah
- Yâ Ehadu yâ Allah
- Yâ Samedu yâ Allah
- Yâ Mahmûdu yâ Allah
- Yâ Sâdıka’l-Va’di yâ Allah
- Yâ Aliyyu yâ Allah
- Yâ Ganiyyu yâ Allah
- Yâ Şâfî yâ Allah
- Yâ Kâfî yâ Allah
- Yâ Muâfî yâ Allah
- Yâ Bâkî yâ Allah
- Yâ Hâdî yâ Allah
- Yâ Kâdiru yâ Allah
- Yâ Sâtiru yâ Allah
- Yâ Kahhâru yâ Allah
- Yâ Cebbâru yâ Allah
- Yâ Gaffâru yâ Allah
- Yâ Fettâhu yâ Allah
Avuçlar yukarı gelecek şekilde eller açılır:
Yâ Rabbe’s-semâvâti ve’l-ardı, yâ ze’l-celâli ve’l-ikrâm. Es’elüke bi-hakkı hâzihi’l-esmâi küllihâ en tüsalliye alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli Muhammedin verham Muhammeden kemâ salleyte ve sellemte ve bârekte ve rahimte ve terahhamte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîme fi’l-âlemîn. Rabbenâ inneke hamîdü’m-mecîd, bi-rahmetike yâ erhamerrâhimîn, ve’l-hamdülillâhi Rabbi’l-âlemîn.
Haşir Sûresi 20-24. Ayetleri
Haşir Sûresi’nin 20-24. âyetleri okunarak tesbihat bitirilir:
Bismillâhirrahmânirrahîm. Lâ yestevî ashâbü’n-nâri ve ashâbü’l-Cenneh. Ashâbü’l-Cenneti hümü’l-fâizûn. Lev enzelnâ hâze’l-Kur’âne alâ cebelin leraeytehû hâşian mütesaddian min-haşyetillâh. Ve tilke’l-emsâlü nadribühâ linnâsi leallehüm yetefekkerûn. Hüvallahü’l-lezî lâ ilâhe illâ hû. Âlimü’l-gaybi ve’ş-şehâdeti. Hüve’r-Rahmânü’r-Rahîm. Hüvallâhü’l-lezî lâ ilâhe illâ hû. El-Melikü’l-Kuddûsü’s-Selâmü’l-Mü’minü’l-Müheyminü’l-Azîzü’l-Cebbârü’l-Mütekebbir. Sübhanellâhi ammâ yüşrikûn. Hüvallâhü’l-Hâliku’l-Bâriü’l-Musavviru lehü’l-Esmâü’l-Hüsnâ. Yüsebbihu lehû mâ fi’s-semâvâti ve’l-ardı. Ve hüve’l-Azîzü’l-Hakîm.
